NGƯỜI SAIGON CÓ VỀ QUÊ ĂN TẾT

Ngày mùng một tết, tôi chạy xe từ miền tây về Saigon trên đường cao tốc Trung Lương – Hồ Chí Minh. Trái ngược với chiều xe về Saigon của tôi là hướng từ Saigon đi miền tây, xe đông nườm nượp. Mọi người đa phần là dân nhập cư sau một năm làm việc vất vả, bây giờ họ hối hả rời thành phố trên đường về quê ăn tết, dù hôm nay đã là mùng 1 Tết. 
Còn tôi thì sao? Vì có việc phải làm ngoài tỉnh, nên sáng nay tôi cũng vội vã về quê Saigon ăn Tết. Mùng một tết rồi đó nha. Tôi chợt thấy vui vui với ý nghĩ, sao mình lại nói về quê Saigon nhỉ?

Tản mạn đầu năm: Người Saigon có về quê ăn Tết không?

Ngày mùng một tết, tôi chạy xe từ miền tây về Saigon trên đường cao tốc Trung Lương – Hồ Chí Minh

Trái ngược với chiều xe về Saigon của tôi là hướng từ Saigon đi miền tây, xe đông nườm nượp. Mọi người đa phần là dân nhập cư sau một năm làm việc vất vả, bây giờ họ hối hả rời thành phố trên đường về quê ăn tết, dù hôm nay đã là mùng 1 Tết. Tôi nghĩ lẽ ra họ đã phải về từ 28, 29, hay 30, nhưng có lẽ bận rộn gì đó nên mãi đến sáng mùng một mới khởi hành. Vì đây cũng là đường cao tốc. chỉ dành cho ô tô các loại, nên đa phần trong số đó là các gia đình khá giả có điều kiện, họ khác xa với dòng xe máy lỉnh kỉnh chở người và chất đầy hành lý ken đặc trên quốc lộ trong những ngày cuối cùng của năm cũ vừa qua. Vì có ô tô nên họ chọn ngày đầu năm để khởi hành mà có lẽ họ nghĩ rằng sẽ vắng vẻ và thông thoáng hơn vài ngày trước.

Còn tôi thì sao? Vì có việc phải làm ngoài tỉnh, nên sáng nay tôi cũng vội vã về quê Saigon ăn Tết. Mùng một tết rồi đó nha. Chiều xe tôi đi vắng vẻ lạ thường. Thật khác xa với những ngày thường nhật trong năm, lúc nào đường cao tốc hướng về Saigon cũng chật kín xe cộ. Mang tiếng là đường cao tốc, chứ thường xuyên tôi phải chạy xe trong điều kiện đông nghịt với tốc độ không hơn 60km/h. Thế mà hôm nay , tôi có cảm giác như mình là một trong số ít người về quê Saigon, ăn tết. Chiều xe tôi chạy, rất là vắng vẻ. Kim đồng hồ tốc độ luôn chỉ 90-100km/h

Nói đến đây tôi chợt thấy vui vui với ý nghĩ, sao mình lại nói về quê Saigon nhỉ? Các bạn à, có lần vừa chạy xe vừa nghe đài FM 91MHz, có một cô xướng ngôn viên đang trò chuyện với một nhạc sĩ gì đó mình quên mất tên (Xin lỗi nha), anh nhạc sĩ hỏi cô xướng ngôn viên khi nào thì em về quê ăn Tết? Cô gái vui vẻ nói mình sinh ra ở Saigon nên không có quê để về. À nghe đến đây mình tự nhiên thấy buồn cười. Và cái anh nhạc sĩ gì đó cũng phụ họa, thế thì đúng rồi, em sinh ra ở Saigon thì làm sao mà có quê để về.

Và mình thú thiệt, mình đã cười to một mình. Nghe đến đó mình bất chợt lăn tăn suy nghĩ.

Haizzz, dĩ nhiên là ai cũng có quê hương, đó là nơi sinh ra và lớn lên từ lúc lọt lòng mẹ. Nhưng đâu phải ai cũng có quê xa, miền quê với ruộng đồng xanh ngát, với dòng sông lặng lờ trôi. Đâu phải ai cũng lớn lên với lũy tre làng, với vườn cây trĩu quả. Và đâu phải ai cũng có một thời thơ ấu với bãi biển đầy cát trắng ở miền trung.

Còn tôi (cùng với hàng triệu người Saigon khác, dĩ nhiên là có cả cô xướng ngôn viên dễ thương trên đài FM khi đó) khi sinh ra, đã nghe tiếng còi xe từ ngoài đường phố văng vẳng, rồi lớn lên với những góc phố, con đường với nhịp sống hối hả của chốn phồn hoa đô hội. Khác xa với ánh trăng đêm của vùng quê thôn dã, từ nhỏ tôi chỉ quen với ánh đèn đủ màu sắc lấp lánh trên những con phố đông nghịt người qua lại. Quê Saigon của tôi là như thế. Nhưng ngoài mấy đặc điểm đô thị đó ra, thì tôi cũng có vô số kỷ niệm tuổi thơ của mình gắn liền với Saigon. Tôi rất nhớ những buổi tối cuối tuần cha tôi chở tôi đi xem phim ở rạp Cao Đồng Hưng Bà Chiểu, hay đi ăn kem ở ngã bảy Saigon. Còn rất nhiều kỷ niệm không thể kể hết ra đây. Tất nhiên mối tình đầu của tôi cũng ở đó. Mối tình thời niên thiếu được minh họa qua lời nhạc của Phạm Duy, con đường Duy tân cây dài bóng mát. Nói cho cùng dù là quê của mỗi người ở đâu, thì nó cũng gắn liền với gia đình, trường học và bạn bè ở nơi đó.

Như vậy tôi cũng có quê như bất cứ ai khác phải không nè. Saigon là quê của tôi. Và tôi cũng sung sướng hơn mọi người nhập cư vì không phải nhọc nhằn vượt đường xa để quay trở lại TP khi….hết những ngày nghỉ Tết. Vì tôi ở tại chỗ mà. Quê tôi là Saigon, và tôi cũng làm việc tại nơi quê của mình.

Hôm nay, tôi lái xe vào sáng mùng một tết với tâm trạng khó tả. Dù chưa về tới nhà, tôi cũng hình dung ra, thành phố Saigon thân yêu của mình, hôm nay sẽ rất vắng vẻ, thanh bình và tĩnh lặng. Nó sẽ khoác lên một chiếc áo khác với thường ngày, sẽ tạm thời không còn những sáng chiều kẹt xe, đường xá khói bụi mù trời, không có tiếng còi xe, cải vã  ầm ỉ loạn xạ như trong một cuộc chiến giành giật từng mét đường một cách không khoan nhượng và cũng không có hồi kết. Cả một thế giới hối hả, và bất lực trong bụi mù. Nói như Giáo sư Đặng Lương Mô trong một lần bàn về tình trạng giao thông của Saigon với lãnh đạo Thành phố, Ông đã đề cập đến tình trạng hàng triệu xe gắn máy chạy vô trật tự, rồi nạn kẹt xe ...và Ông nhận định thực chất là chúng ta đang sống trong "Địa ngục Giao thông" ở ngay Saigon.

Bạn có tin rằng cách sống sẽ hình thành và quyết định tính cách hay không? Tôi cố không tin điều này, nhưng càng ngày, niềm tin về một môi trường sống trong lành càng trở nên lung lay, cũng như niềm tin về một văn hóa sống là do ý chí quyết định càng trở nên xa vời.

Các bạn ở quê xa làm sao biết, tại thành phố này hơn mười lăm năm trước, không có cảnh giao thông hỗn loạn như bây giờ. Rất là nhiều hệ lụy và đổi thay do việc tăng dân số cơ học từ 3 triệu  lên đến hơn 10 triệu con người như hiện nay. Thành phố Saigon  mất dần môi trường trong lành, văn hóa đô thị và phong cách sống thanh lịch vốn có dần mai một để đổi lấy phát triển kinh tế cùng đời sống của hàng triệu người nhập cư từ khắp mọi miền đất nước.

Mình xin không nói thêm nhiều về vấn đề vĩ mô này nữa, hãy dành cho các nhà quản lý, các chuyên gia và các bậc trí thức đang loay hoay với các giải pháp tìm cách giải quyết.

Còn bây giờ, thật ra chỉ là cảm xúc của một sáng đầu năm, khi trở về nhà. Về nơi quê mình sinh ra, lớn lên và trưởng thành. Tôi mong mỏi không gian Saigon của tôi sẽ quay trở lại những tháng ngày yên tĩnh, văn mình và hồn hậu, như bản chất vốn có của người Saigon.